یکی از مفیدترین اختراعات اقتصاددان ها در نیم قرن اخیر index fund هستش. که باعث شد اکثر مردم پولشون رو در این صندوق ها سرمایه گذاری کنن و بی خود وقت تلف نکنن برای تحلیل بورس و گوش دادن به اراجیف «فعالین بازار سرمایه»…
به یاد هری مارکُویتزس (برنده جایزه نوبل ۱۹۹۰)
همه می دونیم که مارگارت تاچر صنعت خودروی بریتانیا رو زیر و رو کرد؛ با برداشتن حمایت های دولت��، تشویق سرمایه گذاری خارجی و تضعیف اتحادیه های کارگری. حالا ببینیم صنعت خودروی بریتانیا از زمان تاچر تا به حال چه اتفاقی براش افتاده؟ همون نتایجی که تئوری های تکست بوکی به ما می گه:
-
از دستاوردهای جریان اصلی اقتصاد بگیم: همون طور که حدس می زدیم بانک های مرکزی دنیا تونستن با افزایش نرخ بهره بلاخره تورم رو کنترل کنن و بار دیگه این ۳ درس رو به ما یادآوری کنن.👇
یکی از با ارزش ترین و کامل ترین پروژه های تحقیقاتی چند سال اخیر راجع به مسئله « نابرابری» بلاخره دراومد!! خفن ترین اقتصاددان ها، علم سیاسی کارها، فیلسوف ها و تاریخ نگار های که روی این موضوع کار می کنن جمع شدن و راجع به ابعاد مختلف نابرابری نوشتن. فقط یک نگاه به لیست موضوعات و
فکر کنم دکتر غنی نژاد محترم سی ساله که لای یک ژورنال اقتصادی معتبر رو هم باز نکردند. با دانش دهه ۴۰، دارن اقتصاد سنجی مدرن رو نقد می کنن. نقدشونم اینه که اقتصاد سنجی تاکییدی روی روابط علی نداره و فقط دنبال همبستگیه!!
در صورتی که ما در سی سال اخیر یک اتفاق مهمی داشتیم 👇🏻
شما نمی تونی آزاد سازی اقتصادی داشته باشی بدون آزادسازی سیاسی. این دو باهم اتفاق می افتن، به طور میانگین.
پس بیخیال فتیش دیکتاتور مصلح؛ پینوشه، سوهارتو، پارک، دنگ و غیره جزو استثنا های تاریخ هستن.
منبع: نوشته عالی مارتین ولف
اندیشکده نئولیبرال «پتِرسون» از معتبرترین اتاق فکرهای اقتصادی دنیاست. اصلا «اجماع واشینگتون» معروف در این اندیشکده شکل گرفت.
این اندیشکده چند وقت پیش یک همایش برگذار کرد راجب سیاست صنعتی که معتبرترین آدم ها رو جمع کرد. فقط لیست سخنران ها رو ببینید. توصیه میکنم که تک تک
دکتر نیلی عزیز و محترم این هم مثال هاش:
بریتانیا
فرانسه
آلمان غربی
ایتالیا
تمام این کشورها بین ۱۹۴۵ تا ۱۹۸۰ اقتصاد دستوری داشتن با آزادی اجتماعی و سیاسی. و اتفاقن اون دوره هم رشد طلایی ای رو تجربه کردن. 👇
دوران غریبیه: الان تقریبا هرشماره از ژورنال های تاپ رو که می بینی اسم یکی از بچه هایی که از ایران رفته اون ور درس خونده رو رو توش می بینی. ده سال پیش این طوری نبود.
حالا عوضش از اون طرف کیفیت سیاست گذاری و مناظره ها در داخل ایران به نازل ترین سطح خودش در این چهاردهه رسیده. فکر
باید طلا گرفت این پست رو. البته ورژن ایرانیش می شه «صفدرقلی لیبرترین» که تقریبا با تمام آزادی های فردی مخالفه: حقوق زنان، حقوق همجنسگراها، حقوق مهاجرین، آزادی تشکل های کارگری. دموکراسی هم اصلا اهمیتی نداره براش.
تنها و تنها دغدغه ش «آزادی بخش خصوصی» و «تسهیل فضای کسب و کار» ه.
These Econ101-libertarian billionaires who cherry-pick economic ideas only if it benefits them are a special category: “Cherry-Libertarians.”
They believe in small government, except when it pays 7500$ per Tesla & they love all Friedman ideas, except the big one: Open borders.
۱/۶. برگ هام ریخت از این مقاله. یک جملهای: پولدار شدن بریتانیا (انقلاب صنعتی) مرتبط بود با پول بدست آمده از بردهداری.
مکانیسم: ثروت انباشتهشده از بردهداری، سرمایه گذاری روی تکونولوژیهای سرمایهبر صنعتی رو تسهیل کرد.
جدایدا ژست «ضد دانشگاه» گرفتن خیلی مد شده مخصوصا از طرف لیبرترین های اتریشی ایرانی. این جماعت پرت واقعن هیچ ایده ای از سیستم آموزش عالی آمریکا و بریتانیا ندارن. فکر میکنن تمام اساتید دانشگاه ها پولشون رو از دولت می گیرن و برای همین انگیزه دارن صبح تا شب «حرف های چپولی تفت بدن».
۱. عوامل طرف عرضه، از جمله قیمت انرژی، دستمزد، مشکل در زنجیره عرضه، طمعکاری شرکت های بزرگ، نمی تونن موجب تورم مستمر بشن (در بدترین حالت این عوامل تورم مقطعی تولید می کنند). 👇
۱/۲. به این می گن جامعه متمدن! علیرغم بحران سنگین کرونا، فقر و نابرابری در بریتانیا کاهش یافته! به خط سبز توجه کنید.
چطوری؟ به لطف سیاست های بازتوزیعی سنگین دولت و وجود بازارهای مالی عمیق که قرض گرفتن دولت رو در حجم بالا ممکن کرد.دو دستاورد مهم تمدنی!
۳. ما برای کنترل تورم احتیاجی به ایده های انقلابی اتریشی مثل «پول خصوصی» نداریم. ما راه حل کنترل تورم رو آلردی یاد گرفتیم: پول دولتی + استقلال بانک مرکزی. این تکنولوژی در چهار دهه گذشته و نیز در بحران اخیر جواب داده.
یکی از بهترین کتاب های تاریخ اندیشه ای که خوندم؛ نویسنده تاریخ ایده ها رو با تاریخ سیاسی و اقتصادی با هم می بره جلو.
موضوع: تاریخ اندیشه اقتصاد کلان از اول تا الان
برای اولین بار در چهار دهه گذشته دستمزدهای طبقات پائین درآمریکا داره خیلی سریع تر از بقیه جامعه رشد می کنه و این باعث کاهش سریع نابرابری شده. ازتاثیرات مثبت پاندمی. از مقاله «دیود آتور» و همکار.
کلیشه برعکس:
اگر دولت بزرگ انقدر بده پس چرا خود لیبرترین ها نمی رن تانزانیا و کونگو زندگی کنن؟! چرا انقدر عاشق زندگی در بریتانیا، آمریکا، هلند و آلمان هستن؟! چرا از اتریش مهاجرت نمی کنن سوادن؟! هووم؟؟
این مقاله کتاب جدید بیژن عوقلو و سایمون جانسون رو خلاصه می کنه. بنظر بیژن دولت نه تنها باید R&D رو سوبسید کنه، بلکه مسیر تحول تکنولوژی رو هم باید شکل بده. چون ایده هایی که بخش خصوصی انتخاب می کنه لزوما بیشترین رفاه اجتماعی رو تولید نمی کنه.
مدل توسعه سنگاپور: سرمایه داری سوسیالیستی.
چرا سرمایه داری؟ تجارت آزاد.
چرا سوسیالیستی؟ تمام شهروندها موظف بودن که ۲۵٪ درآمد خودشون رو توی یک صندوق دولتی پس انداز کنن. پول ��ین صندوق خرج طرح های عمرانی و ساخت مسکن عمومی می شد. شهرواندان فقط در این موارد اجازه برداشت از صندوق رو
این مقاله در مورد نابرابری در آمریکا خیلی سر و صدا کرده، چون مطالعات معروف پیکتی و سائز رو زیر سئوال می بره.
مقاله نشون می ده نابرابری خیلی کمتر از اونی که فکر می کردیم افزایش پیدا کرده. چه قبل و چه بعد از بازتوزیع.
(قرمز یافته های مقاله ست)
سرمایه داری آمریکا در دست «ابرشرکت» ها. این مقاله نشون می ده در صد سال اخیر، اقتصاد آمریکا هی متمرکز و متمرکز تر شده. به این معنا که چند «ابرشرکت» بازارها رو در صنایع مختلف قبضه کردن.
البته این لزوما اتفاق بدی نیست برای رفاه مصرف کننده و کارگر، چون مقیاس بزرگ می تونه بهره وری
پست جمع بندی: دوگانه مبتذل «سوسیالیست/بازار آزاد» یک دوگانه گیج کننده و ایده ئولوژیکه که مال دوران جنگ سرده.
در طول تاریخ این نظام ها از اقتصاد دستوری استفاده کردن برای پخش رانت به طبقات متفاوت برای دنبال کردن اهداف متفاوت:
-آلمان بیسمارک
-ژاپن مجی
-کمونیسم شوروی
-فاشیسم
وقتش کتاب راه بردگی رو یکبار برای همیشه بندازیم در زباله دان تاریخ. این کتاب پیش یبنی کرده بود که دولت رفاه باعث بروز تمامیت خواهی در اروپای غربی می شه.
الان ۷۰ سال که دولت رفاه در این کشورها دایره و هیچ اتفاقی هم برای دموکراسی و اقتصدشون نی افتاده. هیچ کسی رو هم نبردن گولاگ…
اپیزود جدید اکوتوپیا با عنوان #راه_بردگی منتشر شد.
در این اپیزود در مورد این صحبت میکنیم که چطور حکومتهای سوسیالیست به یک حکومت تمامیتخواه تبدیل میشوند. چطور سوسیالیست باعث سلب آزادی و مرگ دموکرا��ی میشود.
لینک این اپیزود:
اول جریان اصلی اقتصاد رو یاد بگیریم، بعدا نقدش کنیم.
برای مثال «سم بُلز» در این ویدیو جریان اصلی اقتصاد رو می شوره می ذاره کنار. منتها به عنوان کسی که کاملا به این جریان مسلطه و کلی مقاله اقتصاد نظری در ژورنال های تاپ این جریان چاپ کرده. در این چند دقیقه ای که اینجا بریدم، داره
بعد مقاله نشون می ده که درقبال افزایش بهره وری نیروی کار، دستمزد کارگرهاهم افزایش پیدا کرده، علیرغم تضعیف اتحادیه های کارگری. منتها دقت کنید که میزان اشتغال در این صنعت بشدت کاهش پیدا کرده به دلیل اتوماسیون.
ضمنا این سخنرانی «بَری آیشنگرین» هم به وضوح این ادعای دکتر مسعود نیلی رو رد می کنه که «درهیچ جای دنیا اقتصاد دستوری با دموکراسی همراه نبوده». آیشنگرین درکتابش به تفصیل توضیح می ده که تمام دموکراسی های اروپای غربی بعد از جنگ دوم شکلی از اقتصاد دستوری و برنامه ریزی متمرکز رو دنبال
همه این حرف چرت رو بارها از شوهر عمه مون شنیدیم: «این جنگ ها رو سرمایه داری راه می اندازه تا بیشتر اسلحه بفروشه و بیشتر سود کنه.اصلا دنیا رو سرمایه دارهای اسلحه ساز اداره می کنن».
حالا مجموع درآمد شرکت های اسلحه سازی روی هم می شه ۵۰۰ میلیارد دلار یعنی ۱.۷٪ تولید ناخالص ملی
درقدم اول مقاله نشون میده که از ۱۹۸۰ تا حالا، بهره وری نیرویکار در بخش خودرو افزایش چشم گیری داشته، نسبت به بقیه صنایع. علت این رشد: نوآوری و مدیریت بهتر، انباشت سرمایه فیزیکی (اتوماسیون) و واردات ارزان تر مواد خام و واسطه (جهانی شدن).
من اگر جای نئولیبرال ها بودم بیشتر در مورد کیس لهستان حرف می زدم؛ یکی از موفق ترین برنامه های شوک درمانی و آزادسازی رو بعد از فروپاشی شوروی تجربه کرد.
-انضباط مالی و پولی (تورم پائین)
-آزادسازی و خصوصی سازی (افزایش رشد و بهره وری)
-پیوستن به اتحادیه اروپا (رشد صادرات)
شاید باورتون نشه، ولی استدلال های این ویدیو به همین آبکی ای و مسخره گی هستن: اومده نشون داده که توزیع ثروت در آمریکا از لاتویا خیلی نابرابر تره، ولی وضع پنج دهک پائین آمریکا خیلی بهتر از لاتویاست. بعد از این دوتا نتیجه گرفته: الف) دغدغه نابرابری مهم نیست، مسئله مهم کاهش فقره.
این ویدئو رو حتما ببینید. ویدئوی مهمیه، در مورد مسالهی عدالت اجتماعی و حواشی مرتبط با آن صحبت کردیم.
عدالت اجتماعی به چه معناست؟ نابرابری مهمتره یا فقر؟ عدالت اجتماعی مهمتره یا رشد؟ هر کدوم به چه معناست؟
مقاله عالی در مورد «گابریل زوکمن»، اقتصاددان جوان توده ای که مدال «کلارک» سال پیش روبرد.
بنظرم استخوون دار ترین تحقیقاتش روی فرار مالیاتی شرکت ها و پولدارهاست. زوکمن تخمین می زنه که هر سال امثال ایلان ماسک و استارباکس چند میلیارد دلار از جیب مردم عادی دزدی می کنن، با چال کردن
در حقیقت نظریه بازی ها رشته اقتصاد رو به دنیای واقعی نزدیک کرد.
در اقتصاد قبل نظریه بازی ها (اقتصاد مارشالی) بازارها یا رقابتی فرض می شدن یا انحصاری، در صورتی که در دنیای حقیقی اکثر بازارها نیمه رقابتی هستن. در این وضعیت تصمیم هر بنگاه وابسته است به تصمیم بقیه بنگاه ها. 👇🏻
خواص «پول خصوصی» از دید اتریشی ها:
-کنترل تورم
-رشد اقتصادی
-کاهش بیکاری
-کاهش فساد
-افزایش قد
-جلوگیری از ریزش مو
-رفع چین و چروک صورت
- تقویت قوای جنسی
-.....
چرا باید ضعیفترین پول جهان، در کنار ۴ پول پرقدرت دنیا باشه؟
هر واحد پول کویت برابر ۱.۶۲۰.۰۰۰ واحد پول ماست.
هر واحد پول ما برابر با ۰.۰۰۰۰۰۰۶ واحد پول کویته.
این دیگه اقتصاد و ریاضی نیست، تمسخر اعداده.
سیاست صنعتی به دو شکل می تونه اجرا بشه: جایگیزینی واردات یا تشویق صادرات.
این گزارش IMF نشون می ده تمام موارد موفق سیاست صنعتی از تشویق صادرات استفاده کردن. یعنی دولت شرکت های نوزاد رو از اول هول داده به سمت رقابت جهانی، منتها دستشون رو هم تا مدتی گرفته. حضور در زنجیره تولید
مارگارت تاچر ملعون! به لطف سیاست های «خصوصی سازی مسکن عمومی» ایشون، بریتانیا الان بالاترین نرخ بی خانمانی درکشورهای توسعه یافته رو داره. البته سیاست های ریاضتی یک دهه اخیر هم بی تاثیر نبوده (و قوانیین دست و پاگیر ساخت مسکن).
هشتگ ازته دل لعنت بفرصت
۱/۵. دکتر غنی نژاد فرمودن که ایده «شکست بازار» رو در یکی از مقالاتشون کاملا رد کردند. من خیلی مشتاقم اون مقاله رو بخونم و دقیق بشم روی استدلال ها و شواهد ایشون، چون از این ویدیو من چیزی سر در نیاوردم.
در رشته اقتصاد به اسم «انقلاب علیت» که این رشته رو کاملا زیر و رو کرده. امروزه تحقیق اقتصادی که توصیفی باشه بندرت درجایی چاپ می شه.
این نشون می ده که دکتر غنی نژاد عزیز دانش اقتصاد سنجیشون رو از دهه ۴۰، یعنی زمان ساموئلسون، به روز نکردن ولی کماکان اقتصاد سنجی مدرن رو نقد می کنن
#ایلان_ماسک ،پولدارترین مرد جهان با ۱۹۵ میلیارد دلار دارایی(رقمی بیش از درآمدهای نفتی یک دهه اخیر ایران) میگوید:
به #پول فکر نکنید
پی #عشق و رویای خود بروید
از بزرگ فکر کردن نترسید
آماده خطر کردن باشید
منتقدان را نادیده بگیرید
و از خودتان لذت ببرید.
(همشهری آنلاین)
از ته دل آرزو دارم دوستان پروگرسیوم برای همیشه این چند ایده رو بندازن در سطل:
-دانشگاه مجانی برای همه
-اداره شورایی کارخانه ها و شرکت ها
-ربط دادن تورم مزمن به هرعاملی غیر از رشد نقدینگی
نمونه یه کار تاریخ عقاید درجه یک 👌
این مقاله داستان تاثیر دو اندیشه «پولگرایی» و «انقلاب انتظارات» رو بروی سیاستگذاری Fed روایت می کنه. این اندیشه ها چگونه به گوش سیاست گذاران Fed رسیدن و چرا و چگونه روی اونها تاثیر گذاشتن؟ 👇🏻
اشتباه آماتور روش شناشی از مهمون پادکست سکه. ما از مطالعه کیس های موفق نمی تونیم نظریه ای رو اثبات یا رد بکنیم.
استدلال ایشون: «ما در بین کشورهای پولدار دنیا هم جمهوری می بینیم و هم پادشاهی. هم دموکراسی می بینیم، هم دیکتاتوری. پس ساختار سیاسی اهمیتی نداره برای توسعه اقتصادی».
کنترل تورم یکی از مهم ترین دستاوردهای علم اقتصاد در سه دهه اخیر بوده. پایه نظری این دستاورد بر می گرده به «انقلاب انتظارات عقلانی» که سرجانت یکی از ستون های اصلیش بوده. نتیجه سیاستی این دیدگاه: بانک مرکزی مستقل که هدفش مدیریت انتظارات تورمی جامعه است.
نتیجه بروکراسی قوی اما دموکراسی ضعیف. پیش بینی کتاب «چرا ملت ها شکست می خوردند» در مورد چین موبه مو درست دراومد.
هشتگ عاقبت فتیش «حکمرانی خوب»
تیم ام آی تی (نهادهای فراگیر): ۳
تیم هاروارد (حکمرانی خوب): ۰
دوستان ببخشید که چند روز مبتذل بازی درآوردم؛ راستش لازم دیدم دیگه تعارف رو با اتریشی های ایرانی کنار بذارم. از حالا بر می گردم به روال قبلی.
بکوب اون لایک قشنگ رو اگر منتظر معرفی مقاله و کتاب های جدید هستی….
از موفقیت بیرانوند نمی تونیم نتیجه بگیریم که «آدم با سخت کوشی به همجا می رسه». چون ما سناریوهای بسیار محتمل شکست بیرانوند رو ندیدیم (داستان بیرانودهای شکست خورده رو نخوندیم)
ما خود به خود گذشته رو به شکل جبری نگاه می کنیم و نقش شانس رو در اتفاقاتی که افتاده دستکم می گیریم.
فرق بین «توزیع احتمال» و «تحقق پسینی متغیر تصادفی». این را حتی خیلی آدمهای درس خوانده هم خوب دقت نمیکنند و ذهنشان عادت نکرده تفاوت بین کیفیت تخمین احتمال ex-ante و مشاهده یک یا چند تحقق ex-post را خوب تفکیک کند. از دبیرستان باید روی این خیلی تاکید کرد.
شنیدیم که در دهه هفتاد و هشتاد میلادی، نوشته های فریدمن، فِلپس و لوکاس اقتصاد کلان رو دگرگون کرد (انقلاب انتظارات). اما مقاله به ما نشون می ده که دنیای سیاست گذاری (مدل های کلان در FED) خیلی از این انقلاب تاثیر نگرفتن و تااوایل دهه نود به همون مدل های کینزی خودشون چسبیده بودن👇
۱/۴. برعکس: دنیای که در اون «لاتاری تولد» عامل موفقیت باشه، آدم ها دیگه انگیزه ای برای تلاش ندارن. جامعه متمدن جامعه ای که در اون شانس (پدر پولدار داشتن) اهمیتی نداشته باشه و خلاقیت و تلاش آدم ها معیار موفقیت باشه. و دقیقا برای بلفعل کردن تلاش و خلاقیت اقشار فرودست جامعه باید
مالیات سنگین بر ارث در واقع اقدامی ضد تمدن بشری است! علت هم اینست که باعث بالا رفتن رجحان زمانی بشر می شود؛ به زبان ساده وقتی بدانی می توانی به «خودت» (یعنی فرزندانت و دیگران «مهم») حتی بعد از مرگ فایده برسانی آینده نگرتر خواهی بود و مالیات بر ارث دقیقا کارش همین آینده کُشی است.
مقاله عجم عقلو در مورد برنده امسال جایزه کلارک، «ملیسا دل»، که تمرکزش روی عوامل تاریخی رشد اقتصادیه (جبرگرایی تاریخی).
(به امید پاگرفتن رشته تاریخ اقتصاد در ایران)
مقاله عجم اوغلو و همکاران: چرا مافیا انقدر قدرت گرفت در جنوب ایتالیا؟
جواب: دولت مرکزی ضعیف
آخر قرن نوزدهم ایتالیا تازه داشت یک کشور یکپارچه می شد و مراحل دولت-ملت سازی رو طیمی کرد که ناگهان وسط این روند، سیسیل دچار یک خوشکسالی وحشتانک شد.
سخنرانی «راج چِتی» استاد هاروارد در مورد «مسئله نابرابری و تحرک طبقاتی در آمریکا و بریتانیا». مثل همیشه: محله ای که در اون زندگی می کنی آینده فرزندانت رو شکل می ده.
یک تحقیق داغ دیگه روی حداقل دستمزد در ژورنال کمونیستی «عصر سرخ».
مقاله به ما نشون می ده که تاثیر حداقل دستمزد خیلی بستگی داره به میزان رقابتی بودن بازار کار. هرچه بازار غیر رقابتی تر باشه حداقل دستمزد نه تنها تاثیر منفی روی میزان اشتغال نداره بلکه میزان اشتغال رو افزایش می ده.
دقیقا، فضای روشنفکری ایران بدجور فتیش بحث های نظری داره.هر روز هزارتا سخنرانی در مورد «دیالکتیک هگلی» ، «بادگلو زدن دریدایی» و «جفتک شناسیی هایکی» می تونیید پیدا کنید.
بنظرم موضوع سخنرانی، پادکست و مقاله باید یک مسئله باشه. مثلا: «علت تورم در ایران چیست؟»
بنظرم «وکیپدیا» یکی از بزرگترین دستاوردهای فرهنگی عصر ماست. تا به امروز نمی دونستم که مبتکرش، یعنی «جیمی ویلز»، تحت تاثیر اندیشه های هایک و آیان رند بوده.
پیشبینی بیژن در مورد چین در «چرا ملت ها شکست می خوردند» درست در اومد. دیکتاتوری چین به درد قدم ها اول توسعه می خوره. برای حرکت به سمت «دانش بنیان» شما احتیاج به دموکراسی داری و چین کاملا در مسیر مخالف داره گام بر می داره.
@afshin_009700
عزیزم افزایش نرخ بهره باعث افزایش هزینه بنگاهها،افزایش هزینه دولت و گران شدن تامین مالی مردم میشود حالا وقتی بنگاه هزینه مالی بیشتری بدهد کالاها گران می شود هزینه دولت کسر بودجه بیشتر و تامین مالی خرد گرانتر خدمات را گران می کند
چُراز عزیز ادعا می کنه علت نابرابری پائین در کشورهای اسکاندیناوی «همگنی فرهنگیه»، نه دولت رفاه و سیاست های بازتوزیعی. با یک سرچ ساده می شه فهمید این ادعا کاملا اشتباهه؛ جدولی که گذاشتم ضریب جینی قبل و بعد از بازتوزیع رو در این کشورها نشون می ده: به وضوح می بینیم که دولت های تمام
می دونیم ادبیات رشد در دوران جنگ سرد و با دغدغه توسعه جهان سوم پاگرفت. حالا چرا مدل رشد «سولو» تونست مدل های رشد رقیب اون دوران رو کنار بزنه و تا به امروز دوام بیاره؟
به سه دلیل: شفافیت، نتیجه مشخص قابل آزمون و دل نبستن بیش از حد به بروکرات ها.